Przejdź do treści

Kto może przystąpić do PPK i jak działa zapis?

Kto może przystąpić do PPK i jak działa zapis?
Do PPK mogą dołączyć osoby zatrudnione spełniające warunki ustawowe. Sprawdź, kogo obejmuje automatyczny zapis, kto składa wniosek i co dzieje się po zmianie pracy.

Kto może oszczędzać w PPK?

Pracownicze Plany Kapitałowe są programem długoterminowego oszczędzania, w którym środki pochodzą z trzech źródeł: wpłat pracownika, wpłat pracodawcy oraz dopłat państwa. Pytanie „kto do PPK” dotyczy zarówno osób uprawnionych do udziału, jak i tych, które faktycznie oszczędzają. To nie zawsze ta sama grupa, ponieważ zapisanie do programu nie oznacza obowiązku pozostania w nim.

PPK jest przeznaczone dla osób zatrudnionych w rozumieniu ustawy o PPK. Należą do nich między innymi pracownicy, a także wybrane osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, jeśli podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. O możliwości uczestnictwa nie przesądza więc sama nazwa umowy. Znaczenie ma status zatrudnienia oraz to, czy dana osoba podlega wymaganym ubezpieczeniom.

Pracodawca ustala, czy osoba spełnia warunki uczestnictwa, a następnie zawiera w jej imieniu umowę o prowadzenie PPK albo robi to po otrzymaniu wymaganego wniosku. Udział w programie jest dobrowolny: osoba zapisana automatycznie może zrezygnować z dokonywania wpłat, a później ponownie zdecydować się na oszczędzanie.

Jak działa automatyczny zapis do PPK?

W typowej sytuacji pracodawca zapisuje automatycznie osoby zatrudnione, które ukończyły 18 lat, ale nie ukończyły 55 lat. Nie trzeba składać wniosku, aby zostać objętym tym mechanizmem. Pracodawca zawiera umowę o prowadzenie PPK, chyba że pracownik wcześniej złoży deklarację rezygnacji z dokonywania wpłat.

Może Cię zainteresować: Jak kształtuje się cena sprzedaży euro na rynku polskim?

Automatyczny zapis nie oznacza przymusu oszczędzania. Uczestnik może złożyć pracodawcy deklarację rezygnacji, a wpłaty przestaną być naliczane zgodnie z obowiązującymi zasadami. Może też później zmienić decyzję i złożyć wniosek o wznowienie wpłat. Warto odróżniać zatem uprawnienie do udziału od aktywnego uczestnictwa, które wymaga, by wpłaty były faktycznie dokonywane.

Osoby, które wcześniej zrezygnowały z PPK, obejmuje ponowny autozapis odbywający się co cztery lata. Następny przypada w 2027 roku, a kolejne w 2031 i 2035 roku. Ponowny zapis nie odbiera prawa do rezygnacji. Osoby, które przed 1 kwietnia 2027 roku ukończą 55 lat, będą mogły wznowić oszczędzanie w ramach tego procesu wyłącznie na wniosek.

Zobacz więcej: Jak otworzyć firmę transportową powyżej 3 5 tony w Polsce?

Kto musi złożyć wniosek, aby dołączyć?

Osoby w wieku od 55 do 69 lat nie są obejmowane automatycznym zapisem. Jeśli spełniają warunki dotyczące zatrudnienia i ubezpieczeń, mogą przystąpić do programu na własny wniosek. Po jego otrzymaniu pracodawca zawiera umowę o prowadzenie PPK. Dzięki temu brak automatycznego zapisu nie oznacza, że udział jest niedostępny.

W przypadku osób, które ukończyły 70 lat, pracodawca nie może zawrzeć umowy o prowadzenie PPK. Granice wiekowe warto sprawdzić w konkretnej sytuacji, zwłaszcza gdy zbliża się termin ponownego autozapisu lub zmienia się status zatrudnienia. Oprócz wieku znaczenie ma to, czy dana osoba należy do kategorii zatrudnionych objętych ustawą.

Może Cię zainteresować: Jak zrobić pokój na poddaszu, by zyskać funkcjonalną przestrzeń?

Przed podjęciem decyzji warto ustalić, czy pracodawca uwzględnił daną osobę w PPK, czy umowa o prowadzenie została zawarta oraz czy wpłaty są naliczane. Osoba, która nie widzi wpłat, powinna sprawdzić, czy złożyła deklarację rezygnacji, czy spełnia warunki uczestnictwa i czy jej sytuacja zatrudnienia podlega przepisom programu.

Skąd pochodzą pieniądze na rachunku PPK?

Oszczędności uczestnika zasilają wpłaty pracownika i pracodawcy, a także dopłaty państwa przyznawane po spełnieniu ustawowych warunków. Wpłaty pracownika są naliczane z wynagrodzenia, natomiast pracodawca finansuje własną część. W rezultacie na rachunek trafiają środki z kilku źródeł, a nie wyłącznie kwoty potrącane z pensji.

Zobacz więcej: Jak zabezpieczyć dane firmowe na komputerze przed utratą lub kradzieżą?

Pieniądze są inwestowane w fundusz zdefiniowanej daty. Jego polityka inwestycyjna dostosowuje się do wieku uczestnika i zbliżania się do określonego momentu w przyszłości. PPK ma charakter długoterminowego oszczędzania, dlatego przed rezygnacją warto rozważyć nie tylko bieżącą wysokość wpłat, lecz także udział pracodawcy i państwa oraz sposób inwestowania środków.

Udział pozostaje dobrowolny również po rozpoczęciu oszczędzania. Uczestnik może zrezygnować z wpłat, a w późniejszym czasie wrócić do programu. Decyzja o zaprzestaniu wpłat nie powinna być utożsamiana z samym faktem, że dana osoba jest uprawniona do PPK. Warto też sprawdzić, jakie środki zgromadzono dotychczas i gdzie są prowadzone rachunki.

Może Cię zainteresować: Jak efektywnie przygotować się do aplikowania o fundusze europejskie?

Co dzieje się z PPK po zmianie pracy?

PPK jest związane z zatrudnieniem, ale zgromadzone środki należą do uczestnika. Po zmianie pracodawcy może powstać kolejny rachunek PPK, dlatego jedna osoba może mieć więcej niż jeden rachunek. Liczby rachunków nie należy utożsamiać z liczbą uczestników: ten sam oszczędzający może być uwzględniony przy kilku rachunkach.

Po rozpoczęciu pracy w nowym miejscu warto ustalić, czy powstał nowy rachunek, gdzie przechowywane są wcześniejsze oszczędności i czy uczestnik chce złożyć dyspozycję dotyczącą zgromadzonych środków. Sprawdzenie tych informacji ułatwia kontrolę nad oszczędnościami, szczególnie gdy zmiana pracy następowała kilka razy.

Skala programu jest duża, ale podawane liczby zależą od daty i sposobu liczenia. Pod koniec października 2026 roku w PPK uczestniczyło około 4,57 mln osób, a aktywa programu przekroczyły 60 mld zł. W samym październiku dołączyło 53 tys. osób, zaś w ciągu poprzedniego roku liczba uczestników wzrosła o prawie pół miliona. Partycypacja wynosiła 63,9 proc., wobec 63,1 proc. miesiąc wcześniej.

Inne zestawienia mogą przedstawiać odmienne wartości, jeśli dotyczą innego okresu albo stosują inną definicję uczestnika i rachunku. Według danych za II kwartał 2026 roku środki na rachunkach PPK gromadziło 5 262 925 uczestników, podczas gdy na koniec 2025 roku liczba w tym zestawieniu wynosiła 4 902 193. Tych wartości nie należy porównywać bez uwzględnienia daty pomiaru i metodologii.

Do PPK może przystąpić osoba zatrudniona spełniająca warunki ustawowe, przy czym osoby w wieku 18-55 lat są zwykle zapisywane automatycznie, a osoby w wieku 55-69 lat muszą złożyć wniosek. Każdy uczestnik może zrezygnować z wpłat i później do nich wrócić. W razie zmiany pracy warto dodatkowo sprawdzić, ile rachunków PPK jest prowadzonych i gdzie znajdują się zgromadzone środki.

Źródła

  • https://www.mojeppk.pl/dla-pracodawcy/autozapis.html
  • https://www.rp.pl/finanse/art45432311-juz-ponad-60-mld-zl-w-pracowniczych-planach-kapitalowych
  • https://www.bankier.pl/wiadomosc/Rekord-w-PPK-Wartosc-oszczednosci-zbliza-sie-do-60-mld-zl-9220194.html
  • https://biznes.pap.pl/wiadomosci/gospodarka/wartosc-aktywow-ppk-przekroczyla-60-mld-zl-pfr
  • https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/www_Art_52_UoPPK_2026_2Q_99755.xlsx